Vücudun ihtiyaç duyduğu en önemli vitaminlerden biri de D vitaminidir. Hem doğal hem de takviye edici gıdalar aracılığı ile alınan D vitamini sahip olduğu birçok özellik ile vücuda fayda sağlamaktadır. D vitamini ağırlıklı olarak hayvansal gıdalarda bulunsa da meyveler, sebzeler veya kuruyemişlerde de D vitamini bulunabilmektedir. İşte D vitamini açısından zengin besinler;
- Yağlı balıklar
- Karaciğer
- Yumurta sarısı
- Tereyağı
- Mantarlar
- Muz ve portakal
- Badem ve badem sütü
- Süt ve süt ürünleri
D Vitamini Nedir?
D vitamini vücudun kalsiyum ve fosfor dengesini düzenleyen, kemik sağlığını koruyan ve yağda çözünen bir vitamindir. Bağışıklık sistemi fonksiyonlarını destekleyen bu vitamin hücre büyümesini düzeltmekte ve inflamasyonu azaltmaktadır. Hem besinler ile hem de güneş ışığına maruz kalarak vücuttaki D vitamini ihtiyacının giderilmesi mümkündür.
D vitamini açısından zengin olan birçok besin bulunmaktadır. Günlük D vitamini ihtiyacının bu besinler ile karşılanması son derece kolaydır. Ancak D vitamini açısından zengin besinlere karşı alerjisi veya rahatsızlığı bulunan kişiler takviye edici gıdalar da kullanabilmektedir.
D Vitamini Faydaları Nelerdir?
Son derece işlevsel bir vitamin olan D vitamininin vücuda birçok faydası bulunmaktadır. Bunların başında hassas ve kırılgan kemik hastalığı olan raşitizmin engellenmesi yer almaktadır. Ayrıca kas kasılmalarının engellenmesi ve ince bağırsaktaki emilimin artması gibi önemli vücut fonksiyonlarında da D vitamininin faydaları görülmektedir.
- Kandaki kalsiyum seviyesinin dengede tutulması
- Diş gelişimi ve sağlığı
- Kanın pıhtılaşması
- Hormonların düzenlenmesi
- Sindirim sisteminin çalışmasına yardımcı olunması
benzeri durumlar D vitaminin faydaları arasında yer almaktadır. D vitamini doğal yollar ile alınabileceği gibi takviye edici gıdalar sayesinde de alınabilmektedir. Doktor kontrolünde alınan takviye edici gıdalar vücutta D vitamini eksikliği riskinin ortadan kaldırılmasına yardımcı olmaktadır.
Günlük D Vitamini İhtiyacı
Kişilerde günlük D vitamini ihtiyacı yaş, cinsiyet veya hamilelik durumuna göre değişiklik göstermektedir. Fakat genel olarak ortalama D vitamini ihtiyacı;
- Çocuklar veya gençler: 600-800 IU veya 15 mcg
- 70 yaşında kadar olan yetişkinler: 800-1000 IU veya 20 mcg
- Hamile ve emziren kadınlar: 600-800 IU
olarak belirlenmiştir. Uzmanlar D vitamininin mümkün olduğunca doğal yollar ile alınması gerektiğini vurgulamaktadır. D vitamini açısından zengin besinler olan yağlı balıklar, süt ürünleri veya yumurta gibi ürünler daha sık tüketilmelidir. Bununla birlikte gün içerisinde güneş ışığına maruz kalma süresi de artırılmalıdır. Tüm bunlara rağmen günlük D vitamini ihtiyacının karşılanmaması halinde doktor kontrolünde takviye edici gıdalar kullanılabilmektedir.
D Vitamini Eksikliği ve Etkileri
Özellikle güneş ışığına maruz kalma süresi az olan kişilerde D vitamini eksikliği görülebilmektedir. Elbette bu duruma ek olarak D vitamini eksikliğinin gerçekleşmesinde birçok faktör de rol oynayabilmektedir. D vitamini eksikliğinin oluşmasının nedenleri arasında;
- Besinlerden alınan D vitamini miktarının yeterli olmaması,
- Günün büyük bir kısmında kapalı ortamlarda olmak,
- Koyu ten rengi,
- Yeterince güneş ışığından yararlanamamak,
- Obezite veya hamilelik gibi D vitamini ihtiyacını artıran durumlarda bulunmak,
gibi faktörler de yer alabilmektedir. Yorgunluk, eklem ağrıları, yürümekte zorlanma, depresyon veya saç dökülmesi gibi etkenler D vitamini eksikliğinin belirtileri arasında yer almaktadır. D vitamini eksikliği halinde en sık görülen rahatsızlıkların başında raşitizm gelmektedir. Raşitizm yumuşak ve zayıf kemiklere neden olan bir hastalık olarak bilinmektedir.
D vitamini eksikliğinde bazı rahatsızlıklar meydana gelebileceği gibi aynı durum D vitamini fazlalığı için de geçerlidir. D vitamininin fazla alınması halinde kanda kalsiyum miktarı yükselmektedir. Bununla birlikte böbrek taşı, kalp ve böbrek yetmezliği gibi hastalıklarda D vitamini fazlalığı halinde ortaya çıkan hastalıklardır. Bu nedenle günlük önerilen D vitamini miktarına uygun şekilde beslenilmesi önemlidir.
