Alerjik öksürük vücudun belirli alerjenlere karşı gösterdiği tepkilerden biridir. Genellikle burun akıntısı, göz sulanması, hapşırma gibi belirtilerle birlikte görülür. Bağışıklık sistemi polen, toz, hayvan tüyü veya kimyasal maddeler gibi bazı maddelere karşı aşırı duyarlılık gösterebilir. Böyle durumlar alerjik reaksiyonlara bağlı olarak öksürüğe neden olur. Alerjik öksürük soğuk algınlığı veya gripten kaynaklanan öksürükten farklı olarak bulaşıcı değildir. Özellikle belirli ortamlarda, mevsimsel değişimlerde veya alerjenle temas sonrası ortaya çıkar.
Alerjik Öksürük Belirtileri Nelerdir?
Çeşitli maddelere karşı aşırı duyarlılık gösteren kişilerde alerjiye bağlı olarak öksürük meydana gelebilmektedir. Alerjik öksürüğün bazı karakteristik belirtileri şunlardır:
- Kuru öksürük: Alerjik öksürük genellikle kuru, yani balgam üretmeden meydana gelir.
- Burun akıntısı ve burun tıkanıklığı: Alerjiye bağlı burun akıntısı ve tıkanıklık, genellikle öksürüğe de neden olabilir.
- Göz sulanması ve kaşıntısı: Özellikle polen veya toz alerjisi olan kişilerde yaygın olarak görülür.
- Boğazda kaşıntı: Alerjik öksürük çoğu zaman boğazda gıcıklanma hissiyle birlikte gelir.
- Mevsimsel şiddetlenme: Alerjik öksürük, genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında artış gösterir.
Alerjik Öksürüğe Neden Olan Faktörler Nelerdir?
Alerjik öksürüğün başlıca nedenleri arasında alerjenlerin neden olduğu bağışıklık sistemi tepkileri vardır. Yaygın olarak öksürüğe neden olan alerjenler şunlardır:
- Polenler: Özellikle ilkbahar aylarında çiçeklerin ve bitkilerin polenleri havaya yayılarak solunum yoluyla alınmakta olup alerjik reaksiyona yol açar.
- Ev tozu akarları: Ev ortamında sıkça bulunan ve mikroskobik boyuttaki toz akarları alerjik öksürüğe neden olabilir.
- Hayvan tüyleri: Kedi veya köpek gibi evcil hayvanların tüyleri ve deri döküntüleri, bazı kişilerde alerjik reaksiyon oluşturabilir.
- Küf mantarları: Nemli ve havasız ortamlarda üreyen küf mantarları solunum yolu alerjilerine neden olabilir.
- Sigara dumanı: Sigara dumanı hem direkt olarak solunum yollarını tahriş etmekte hem de pasif içicilerde alerjik öksürüğe yol açabilmektedir.
Alerjik Öksürük Nasıl Geçer?
Alerjik öksürüğün giderilmesi için öncelikle alerjiyi tetikleyen faktörlerden kaçınmak gerekir. Ayrıca bazı tedavi yöntemleri ve yaşam tarzı değişiklikleri ile alerjik öksürük şikayetleri hafifletilebilir:
Alerjenlerden Korunma
Alerjik öksürüğün tedavisinde en etkili yöntem alerjiye neden olan maddelerden uzak durmaktır:
- Polenlerin yoğun olduğu dönemlerde pencereleri kapalı tutmak ve dışarıya çıkıldığında maske takmak,
- Evde toz birikimini önlemek için sık sık temizlik yapmak ve toz tutan eşyaları azaltmak,
- Evcil hayvanlardan uzak durmak veya tüy dökümünü azaltacak temizlik önlemleri almak,
- Nemli ortamları havalandırarak küf mantarı oluşumunu engellemek önemlidir.
Antihistaminik Kullanımı
Antihistaminikler bağışıklık sisteminin alerjenlere karşı gösterdiği reaksiyonu azaltarak öksürük ve diğer alerji semptomlarını hafifletebilir. Doktor tavsiyesi ile alınacak antihistaminik ilaçlar kısa sürede etkili sonuçlar vermektedir. Yine de bu ilaçlar bazı kişilerde uyku hali yapabileceğinden kullanımı sırasında dikkatli olunmalıdır.
Burun Spreyleri ve Dekonjestanlar
Alerji kaynaklı burun tıkanıklığını azaltmak için burun spreyleri veya dekonjestanlar kullanmak öksürüğün hafifletilmesine yardımcı olabilir. Burun tıkanıklığı azaldıkça solunum yolları rahatlamakta olup bu da öksürüğü azaltacaktır. Ancak burun spreylerinin uzun süreli kullanımı önerilmemektedir. Çünkü bağımlılık uzun süreli kullanımda burun spreyleri bağımlılık yaparak etkisini kaybedebilmektedir.
Doğal Yöntemler
- Bal ve zencefil: Boğazı yumuşatarak öksürüğü hafifletebilir. Bir kaşık bal ve bir miktar taze zencefil çayı öksürük ve gıcıklanma hissini azaltabilir.
- Nane yağı ve okaliptüs yağı: Nane ve okaliptüs yağı solunum yollarını açmaya ve öksürük krizlerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Sıcak suya birkaç damla damlatılarak buhar olarak solunması öksürüğe iyi gelecektir.
- Bol su içmek: Bol sıvı tüketimi vücudun alerjenleri daha kolay atmasına yardımcı olur. Bu da boğazı nemli tutarak öksürük krizlerini hafifletebilir.
Evde Alınabilecek Önlemler
Ev ortamında bazı düzenlemeler yapmak alerjenlerle teması azaltarak öksürük ataklarını kontrol altına almada etkili olabilir:
- Hava temizleyici kullanımı: Evde hava temizleyici kullanarak polen, toz ve diğer alerjenlerin hava yoluyla solunmasını azaltabilirsiniz.
- HEPA filtreli süpürge kullanmak: HEPA filtreli süpürgeler, toz akarları gibi alerjenlerin etkisini azaltabilir.
- Nevresimlerin düzenli yıkanması: Toz akarları nevresimlerde birikebilir. Bu nedenle haftada en az bir kez sıcak suyla yıkamak faydalıdır.
Alerjik Öksürük Ne Kadar Sürer?
Alerjik öksürük alerjene maruz kalındığı sürece devam edebilir. Özellikle polen veya toz akarları gibi sürekli maruz kalınan alerjenler varsa öksürük birkaç hafta veya mevsimsel olarak sürebilir. Ancak tedavi ve alerjenlerden korunma yöntemleri uygulandığında öksürük şikayetleri büyük ölçüde azalabilir. Bununla birlikte alerjik öksürüğün tedavisinde uygun ilaçların kullanımı için doktora başvurulması da son derece önemlidir.
Alerjik Öksürük Tedavisinde Doktora Ne Zaman Başvurulmalı?
Alerjik öksürük bazen evde uygulanabilecek yöntemlerle hafifletilebilir. Fakat öksürük çok sık veya şiddetli hale gelmişse ya da solunum zorluğuna veya göğüs ağrısına neden oluyorsa bir doktora başvurmak gerekir. Uzun süre geçmeyen öksürük vakalarında profesyonel yardım almak altta yatan diğer sağlık sorunlarını da göz ardı etmemenizi sağlar.
Özetle; alerjik öksürük, vücudun polen, toz, hayvan tüyü gibi alerjenlere karşı gösterdiği tepkiden kaynaklanan ve genellikle kuru öksürük, burun akıntısı, göz sulanması gibi belirtilerle kendini gösteren bir durumdur. Tedavisi için öncelikle alerjenlerden korunmak, gerektiğinde antihistaminik ve burun spreyleri kullanmak, evde çeşitli önlemler almak ve doğal yöntemlerden faydalanmak mümkündür. Şikayetlerin uzun sürmesi veya şiddetlenmesi durumunda mutlaka bir doktora başvurulmalıdır.
